Pogłosy Wrocławia

Pogłosy Wrocławia - tytuł projektu rezydencyjnego, którego celem jest przyjrzenie się przemianom audiosfery miejskiej Wrocławia na podstawie trzech wybranych przez artystkę, Ankę Kasperską, wrocławskich budynków. Projekt ten ma na celu przypomnieć i wyobrazić sobie dźwięki, którymi niegdyś nasiąkały miejskie ściany, pokoje, sale i całe struktury miejskie. Jest to kolejne audio-działanie młodej artystki mające na celu wydobycie środowiska akustycznego z tkanki miasta i skłonienie odbiorcy do zauważenia audiosfery, jako struktury nie tylko tworzącej obecny krajobraz, ale również struktury podlegającej przemianom, będącej doskonałym narzędziem badawczym, jak też narzędziem ekspresji twórczej.

“Istnieje w nas mentalna potrzeba, by pamiętać, że jesteśmy zakorzenieni w ciągłości czasu i zadaniem architektury jest właśnie umożliwienie tego doświadczenia w świecie kształtowanym przez człowieka. Architektura udomawia nieskończoną przestrzeń i pozwala nam ją zasiedlić, ale powinna również oswoić nieskończony czas i umożliwić nam zamieszkanie w czasowym kontinuum.” - J. Pallasmaa, Oczy skóry. Architektura i zmysły, Instytut Architektury, Kraków 2012

Powyższy cytat można potraktować jako punkt wyjścia do rozważań o pamięci, tożsamości i historii - zagadnień, które stanowią główny trzon projektu rezydencyjnego. Zagadnienia te nie są tu jednak rozpatrywane w tradycyjny sposób - historia i owe, czasowe kontinuum, zbadane ma zostać poprzez dźwięki, które w charakterystyczny dla siebie sposób - współtworząc audiosferę danych miejsc - potrafią opowiedzieć o ich przeszłości i teraźniejszości zarazem. Audiosfera - z uwagi na swój charakter - zmienia się w sposób niewidzialny. Niezauważalnie rodzi się i odchodzi wraz z upływem czasu, ludzi, zmianami struktury miejskiej, przemianami społecznymi, politycznymi i technologicznymi. Jest ulotna i czuła na wszelkie zmiany, dlatego też jest tak interesującym przedmiotem i narzędziem badawczym szczególnie, kiedy dotyczy przestrzeni miejskiej i określonych, istniejących w niej budynków i ich historii. Bo przecież architektura tworzy miejsca o różnorodnej funkcjonalności - przestrzenie do mieszkania i pracy, miejsca prywatne i publiczne, hale fabryczne i obszary sakralne. Każda z tych przestrzeni, poprzez dedykowaną funkcję, wytwarza swoją własną audiosferę, sonosferę i fonosferę, które rejestrują każdą niemal zmianę.

Na przestrzeni lat obiekty architektoniczne zmieniają swoją funkcję, dostosowując się do doraźnych potrzeb ludzi i czasów, w którym żyją. Architektura wraz z przynależącą do niej przestrzenią dźwiękową, jest niemym świadkiem miejskiej historii, która - metaforycznie mówiąc - pamięć swoją zapisuje w murach. A budynki są cierpliwymi słuchaczami. Z dnia na dzień, miesiąca na miesiąc powstają kolejne dźwięki, które rozbrzmiewają, a następnie zanikają w murowanych strukturach. Dźwięk - jako jeden z dostępnych narzędzi - daje nam możliwość oswajania przeszłości i odczytywania przestrzeni, będącym jednocześnie wyjątkowym materiałem notującym specyfikę danego okresu historycznego i konkretnego miejsca, a więc niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

W ramach rezydencji powstaną interaktywne kompozycje dźwiękowe opisujące wybrane przez artystkę-rezydentkę trzy obiekty architektoniczne.
Dom Oppenheimów, Dom Panien Trzebnickich (Domek Romański), Hotel Monopol. Będą to swoiste słuchowiska, składające się z dźwięków codzienności kolejno determinowanych poprzez funkcje jakie pełniły te budynki na przestrzeni wieków. Do projektu wybrane zostały trzy lokalizacje ze względu na ich różnorodną i wielopłaszczyznową tożsamość historyczną, jak i znaczenia dla miasta. Zarówno Kamienica Oppenheimów, Dom Panien Trzebnickich, jak i Hotel Monopol pełniły na przestrzeni wieków różne funkcje publiczne i prywatne. Ich historie sięgają XIII wieku (w przypadku Hotelu Monopol jest to kontekst miejsca – cmentarza przykościelnego, na terenie którego został wzniesiony). Każdy z tych obiektów akcentuje swoją obecnością bardzo ważne dla historii miasta okresy historyczne - Dom Panien Trzebnickich swoją romańską bryłą nawiązuje do początków historycznych miasta, historia budowy Hotelu Monopol do rewolucji przemysłowej, która zredefiniowała funkcję i strukturę miejską, natomiast Dom Oppenheimów - ze względu na historię rodziny Oppenheimów - akcentuje historię miasta pierwszej połowy XX wieku i przemiany społeczno-politycznych związanych z II Wojną Światową, jak również szeroki kontekst pluralizmu kulturowego Wrocławia.

Do udziału w rezydencji zaproszona została Anka Kasperska, młoda artystka audiowizualna. Absolwentka wydziału Sztuki Mediów na ASP w Warszawie oraz Międzyuczelnianej specjalizacji Multimedialnej na UMFC. Ukończyła również Studio Prób, kurs reżyserii w Szkole Wajdy. Studiowała też na wydziale Komunikacji Wizualnej na Universitat der Künste w Berlinie. Laureatka nagrody Panavision w konkursie Papaya Young Directors 2017. Stypendystka Ministra Edukacji oraz miasta st. Warszawy. Autorka filmów dokumentalnych i fabularnych: „Razem, pisane osobno”, „Pożegnanie lata”, „Most”, „Pomiędzy” oraz instalacji dźwiękowych. Instalacja Pogłosy Wrocławia ma być kontynuacją badawczego projektu artystki, która pierwszą odsłonę projektu realizowała w Warszawie.

Projekt realizowany jest we współpracy ze Strefą Kultury Wrocław w ramach programu AiR WRO.