Rok 2025 powoli dobiega końca. Za nami intensywne miesiące pełne pracy i twórczego działania – zapraszamy na ich podsumowanie.

Ostatnie dwanaście miesięcy w OP ENHEIM było okresem intensywnych działań, twórczych poszukiwań oraz spotkań, które na długo pozostaną w naszej pamięci. Realizując kolejne projekty i wydarzenia, mieliśmy szansę rozwijać się, zdobywać nowe doświadczenia oraz współpracować z wyjątkowymi osobami i instytucjami. Każdy z tych kroków otwierał przed nami nowe perspektywy i umacniał nasze przekonanie o sile sztuki i dialogu. Z całego serca dziękujemy za zaufanie, obecność oraz życzliwość, którą nas obdarzyliście, za każde dobre słowo. To dzięki Wam, naszej publiczności, mogliśmy wspólnie tworzyć przestrzeń pełną kultury, inspiracji i wyjątkowych momentów.

Udało nam się zorganizować łącznie 56 wydarzeń, w tym m.in. 4 wystawy, 1 pełen program mentorski OP_YOUNG ze zjazdem mentorskim w Morawie, 3 koncerty, 3 spotkania literackie, 2 wyjazdy w ramach OP_TOURS na Gallery Weekend Berlin oraz integracyjny wyjazd zespołu OP ENHEIM szklakiem PURPLE PATH, 19 oprowadzań po wystawach, 9. edycję Pikniku Artystycznego Flowland w Tarczynie, 4 pobyty rezydencyjne dla artystek, podsumowanie projektu „Opiekunowie (nie)pamięci”, a także 4 warsztaty rodzinne.

Nieprzerwanie realizowaliśmy programy OP_YOUNG i OP_FRIENDS oraz projekt OP_WALKS, dzięki któremu odbyliśmy wspólnie 6 spacerów do 12 miejsc. Kontynuowaliśmy działalność Fundacji FLOWLAND i Kuratorium OP ENHEIM, otwierając się na nowe idee i pomysły.

Jesteśmy niezwykle wdzięczni, że byliście z nami i uczestniczyliście w organizowanych przez nas wydarzeniach. Łącznie stacjonarnie odwiedziło nas niespełna 4 tys. osób!

CZTERY WYSTAWY W OP ENHEIM

Rok 2025 to okres, w którym odbyły się cztery wystawy. Pierwsza z nich, otwarta jeszcze w połowie grudnia 2024 roku, to indywidualna wystawa Olafa Brzeskiego „Excellent!”. Ekspozycję można było oglądać do 16 marca i towarzyszyły jej liczne oprowadzania.  W ramach wystawy zostały zaprezentowane prace Olafa Brzeskiego, cenionego artysty wizualnego, rzeźbiarza i rysownika, a także autora instalacji i filmów eksperymentalnych. Wystawa opowiadała historię lwa, który uciekł z klatki w poszukiwaniu wolności.

Kolejne pomieszczenia galerii tworzyły sekwencję zdarzeń, w których obiekty, rzeźby, instalacje i rysunki splatały wątki zwierzęco-ludzkie oraz domowo-kosmiczne. Artysta zaprosił widzów do aktywnego współtworzenia narracji poprzez własną wrażliwość i wyobraźnię. Całość, inspirowana m.in. campem, science fiction, thrillerem i poetyką kina Tarkowskiego, tworzyła sugestywną, wielogatunkową wizję angażującą emocjonalnie i zmysłowo.

Na początku kwietnia odbył się wernisaż wystawy „Rób to, czego sobie życzysz”. Ekspozycja stanowiła podsumowanie piątej edycji programu mentorskiego OP_YOUNG. Tym razem prezentowaliśmy twórczość Kasi Banasiak, Aleks Błach, Aidy Małgorzaty Dudy i Angeliki Stefaniak. Wystawa, na którą składały się obiekty wypracowane podczas kilkumiesięcznej pracy projektowej w OP ENHEIM, zgromadziła 819 widzów.

16 lipca otworzyliśmy we współpracy z Kunsthaus Dahlem ważną dla nas ekspozycję – pierwszą w Polsce wystawę indywidualną Jessiki Ostrowicz pt. „Trwając bez powrotu”. Ekspozycja była także pierwszą w kraju prezentacją twórczości artystki w ogóle. Wystawa Jessiki Ostrowicz – brytyjskiej artystki wizualnej, rzeźbiarki, twórczyni instalacji i filmów eksperymentalnych – była osobistą opowieścią o pamięci, traumie, stracie i próbie rekonstrukcji tego, co zostało zniszczone i utracone. Twórczość artystki dotyka osobistej historii oraz ponadpokoleniowych doświadczeń – od przemilczanego żydowskiego pochodzenia jej dziadka, przez dramat uchodźstwa i Zagłady, aż po współczesne refleksje na temat przynależności i znaczenia „domu”. Wystawie towarzyszył bogaty program wydarzeń, w tym warsztaty dla dzieci i warsztaty rodzinne, spotkania z artystką oraz kuratorką wystawy, a także liczne oprowadzania, w tym dla seniorów oraz tłumaczona na PJM. Ekspozycję odwiedziło ponad 800 zwiedzających.

Wernisaż ostatniej wystawy w 2025 roku odbył się 10 października. Wyjątkowa dla nas współpraca ze Stowarzyszeniem Nów. Nowe Rzemiosło zaowocowała ekspozycją członków i członkiń stowarzyszenia zatytułowaną „Ukryte Parametry”. Była to szczególna realizacja także dlatego, że stowarzyszenie zaprosiło do współpracy kuratorkę Martę Lisok, która wprowadziła nową perspektywę kuratorską. Do współpracy zaprosiła dodatkowo trzy artystki i jednego artystę spoza stowarzyszenia, tworząc wielogłosowy i inspirujący kontekst. Wystawa zacierała granice między rzemiosłem a sztuką, pokazując, że artyści czerpią z praktyk rzemieślniczych, a rzemieślnicy sięgają po strategie konceptualne i język bliski sztuce współczesnej. Ekspozycje można oglądać jeszcze do 22 lutego 2026 roku! Do tej pory wystawę odwiedziło 690 osób.

WSPÓLNE WYJAZDY I SPACERY

W roku 2025 kontynuowaliśmy nasze działania w ramach programu OP_WALKS, dzięki któremu mogliśmy wspólnie spacerować, oglądając wybrane wystawy w galeriach i muzeach. Spotkaliśmy się 6 razy, a w trakcie przechadzek odwiedziliśmy 12 różnych miejsc we Wrocławiu.

Poza tym nasz wyjazd na Berlin Gallery Weekend w ramach programu OP_TOURS cieszył się ogromnym zainteresowaniem. Odwiedziliśmy wspólnie blisko 40 galerii sztuki. Nie zabrakło spotkań z galerzystami oraz rozmów z artystami i artystkami.

NASZE KONKURSY I PROGRAMY WSPIERAJĄCE

Nieprzerwanie realizowaliśmy zainaugurowany w 2020 roku program OP_YOUNG, który powstał z inicjatywy naszej ówczesnej dyrektor, Kamy Wróbel. Przedsięwzięcie wspomaga i aktywizuje lokalne środowisko twórcze, wspierając młodych artystów i artystki. Oprócz nagrody finansowej, laureaci i laureatki biorą udział w programie mentoringowym, a także mają możliwość odbycia rezydencji artystycznej i realizacji wystawy podsumowującej.

Kolejna ekspozycja prezentująca prace nagrodzonych twórców i twórczyni, zaplanowana jest na połowę marca 2026 roku. W przestrzeni galerii OP ENHEIM spotkają się Krzyś Bykowski, Aliaksandr Danilkin oraz Iza Michniowska.

Ponadto przez ostatnie kilka tygodni intensywnie realizowany był nasz program mentoringowy, obejmujący cykl spotkań online z osobami ze świata sztuki oraz rynku sztuki. Jego kluczowym momentem był trzydniowy zjazd w Morawie, który odbył się w połowie grudnia. Wraz z zespołem OP ENHEIM, kuratorką wystawy i całego programu mentorskiego Pauliną Brelińską-Garsztką oraz zaproszonymi ekspertkami – Justyną Teodorczyk i Aleksandrą Skowrońską – rozmawialiśmy o ekologii w sztuce, nowych technologiach, a także o funkcjonowaniu rynku sztuki. Równolegle powstawała koncepcja wystawy, omawialiśmy indywidualne praktyki artystyczne uczestników i uczestniczki oraz budowaliśmy relacje i wspólną przestrzeń dialogu.

Program mentoringowy został sfinansowany przez Unię Europejską NextGenerationEU i podobnie jak w poprzednich latach, mecenatem objęła nas berlińska kancelaria adwokacka i notarialna GENTZ, za co serdecznie dziękujemy!

EKOLOGIA I HISTORIA

We wrześniu ważnym punktem programu była 9. edycja Pikniku Artystycznego FLOWLAND, która odbyła się 13 września 2025 roku w Tarczynie. W przestrzeni kilkusetletniego gospodarstwa spotkały się sztuka, rzemiosło, lokalne tradycje i refleksja nad dziedzictwem kulturowym. Wydarzenie, realizowane w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, obejmowało wystawy artystyczne (m.in. Uriana Hopmana oraz Atelier Eveliny Wójtowicz), warsztaty zielarskie i kulinarne, naukowe spacery po łąkach i sadach, spotkania poświęcone ochronie krajobrazu i zabytków Dolnego Śląska, a także koncert i plenerowy seans filmowy. Piknikowi towarzyszył jarmark lokalnych produktów oraz idea slow i troski o środowisko, która od lat jest fundamentem działań Flowland. Wydarzenie sfinansowano przez Unię Europejską NextGenerationEU oraz dofinansowano z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego.

Kilka dni później w ramach cyklu OP_TALKS odbyło się spotkanie z Melittą Sallai, 97-letnią liderką społeczną i założycielką Fundacji Świętej Jadwigi. Rozmowa, prowadzona w naszym Salonie Herz, stała się poruszającą opowieścią o losach Dolnego Śląska, relacjach polsko-niemieckich, doświadczeniu wojny, emigracji i powrotu, a także o wieloletniej działalności dobroczynnej realizowanej w Pałacu Morawa. Wydarzeniu towarzyszył pokaz filmu „Śląski los” oraz prezentacja historii i procesu renowacji pałacu.

Zwieńczeniem roku była wrocławska premiera filmu „Opiekunowie (nie)pamięci. Projekcja oraz spotkanie z uczestnikami projektu przybliżyły działania osób i organizacji zaangażowanych w ratowanie zapomnianych cmentarzy na Dolnym Śląsku i w innych regionach. Film stanowi podsumowanie kilkuletnich spotkań, rozmów i wspólnej pracy na rzecz przywracania pamięci i szacunku miejscom pochówku, łącząc wymiar dokumentalny z refleksją nad odpowiedzialnością za dziedzictwo kulturowe.

SPOTKANIA, DEBATY I ROZMOWY

Ostatnie dwanaście miesięcy wypełnione było spotkaniami, debatami i oprowadzaniami po wystawach.

W 2025 roku kontynuowaliśmy realizację wydarzeń z cyklu OP_TALKS. Na początku marca odbyło się wyjątkowe spotkanie z Katarzyną Roj poświęcone twórczości Olafa Brzeskiego. Wydarzenie zgromadziło publiczność, która mogła wysłuchać refleksji kuratorki na temat bestiariuszy, fetyszy i natrętnych fantazji artysty oraz symbolicznego dialogu między jego pracami, rzadko uczęszczanych ścieżek, detalu i chwili zatrzymanej w kadrze. Od kwietnia realizowaliśmy wydarzenia towarzyszące wystawie „Rób to, czego sobie życzysz” – odbyły się dwa oprowadzania kuratorskie z Pauliną Brelińską-Garsztką, a artystki prezentujące swoje prace w ramach ekspozycji, przygotowały indywidualne wydarzenia towarzyszące.

W przestrzeni wystawy Kasia Banasiak opowiadała o swoich inspiracjach i kontekstach, które towarzyszyły powstawaniu prezentowanych prac, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnienia mitologizacji płaczu. W tej samej odsłonie wydarzenia uczestnicy mogli zanurzyć się w performans dźwiękowy „Lake of Tears” przygotowany przez Nicole Ciemniak, znaną jako Dodecaera.

Aleksandra Błach przybliżyła publiczności genezę unikatowej formy artystycznej, jaką są lalki BJD, prezentując techniki ich tworzenia oraz konteksty osobiste, kulturowe i historyczne. Po spotkaniu artystka oprowadziła publiczność po swojej części wystawy.

W trakcie oprowadzania autorskiego Małgorzata Aida Duda wprowadziła uczestników w osobisty wymiar swojej praktyki, dzieląc się wspomnieniami, które stały się impulsem do powstania prac. Uczestnicy, siedząc w kręgu wśród jej prac, mogli dzielić się własnymi historiami i refleksjami, wchodząc w intymny dialog z artystką i materialną obecnością rzeźb.

Angelika Stefaniak zaprosiła do wspólnego performatywnego doświadczenia inspirowanego dzieciństwem, szkolnymi rytuałami oraz twórczą ekspresją ciała. Spotkania prowadzone były w kameralnej atmosferze dając okazję do refleksji nad pamięcią, osobistymi doświadczeniami i procesem twórczym.

We wrześniu wystawa Jessiki Ostrowicz była okazją do głębokiej refleksji nad pamięcią, stratą i dziedzictwem. W ramach cyklu OP_TALKS artystka wraz z kuratorką Philine Pahnke przybliżyły publiczności proces twórczy, strategie kuratorskie oraz osobiste konteksty prac. Następnie uczestnicy mogli wziąć udział w oprowadzaniu, w kontekście tego, jak sztuka staje się medium mierzenia się z pamięcią i trudnym dziedzictwem. 28 września finisaż wystawy kontynuował te wątki: Jessica Ostrowicz i Philine Pahnke oprowadzały po ekspozycji, a panel dyskusyjny z udziałem ekspertów pozwolił pogłębić refleksję nad traumą, historią rodzinną artystki i znaczeniem sztuki w procesie oporu wobec zapomnienia.

W ramach wystawy zbiorowej „Ukryte parametry” publiczność miała okazję przyjrzeć się relacjom między ciałem, materią i procesem twórczym oraz zanurzyć się w eksperymentalne praktyki artystek i artystów. Dzień po otwarciu wystawy dr Marta Lisok, kuratorka wystawy, wraz z Olgą Milczyńską – jedną z artystek i koordynatorek projektu – oprowadziły uczestników po ekspozycji, przybliżając idee łączące prezentowane prace oraz procesy, które doprowadziły do ich powstania.

W listopadzie oprowadzania po wystawie prowadziły dr hab. Ewa Klekot i dr Marta Michalska, skupiając się na antropologicznym i dźwiękowym wymiarze prac oraz otwierając uczestników na eksperyment, uważność i wielozmysłowe doświadczenie przestrzeni wystawy. Na początku listopada Marek Styczyński poprowadził także warsztaty, w których uczestnicy i uczestniczki eksplorowały relacje między człowiekiem a naturą oraz doświadczać performatywnego poszukiwania nowych punktów widzenia.

11 grudnia warsztaty z dr Małgorzatą Jędrzejczyk rozwijały idee brazylijskiej artystki Lygii Clark, kierując uwagę uczestników ku ciału jako narzędziu poznania i komunikacji. Wspólne ćwiczenia i refleksje połączyły doświadczanie cielesne z obserwacją i interakcją z materią, a następnie uczestnicy mieli możliwość obejrzenia wystawy i przyjrzenia się prezentowanym pracom w nowej perspektywie.

W naszej przestrzeni, jak co roku, nie mogło zabraknąć muzyki. Podczas dni otwartych WE ARE OPEN Plac Solny przed naszą kamienicą wypełnił się jazzowymi dźwiękami Magda Milewska Quartet.

Ostatnim wydarzeniem w 2025 roku był inauguracyjny koncert z cyklu OP_KLANG. Wieczór rozpoczął wykład prof. dr. hab. Mikołaja Zgółki, wprowadzający publiczność w kontekst prezentowanych utworów. Następnie na scenie wystąpił Polish Cello Quartet – zespół powstały w 2011 roku z inicjatywy Tomasza Darocha, Wojciecha Fudali, Krzysztofa Karpety i Adama Krzeszowca, wybitnych polskich wiolonczelistów. Artyści prezentują utwory oryginalnie skomponowane na kwartet wiolonczelowy oraz kompozycje współczesne, w tym polskich i zagranicznych twórców, często prezentowane po raz pierwszy na polskich estradach.

W 2025 roku w OP ENHEIM kontynuowaliśmy cykl literacki OP_BOOKS, który stał się przestrzenią spotkań autorskich, rozmów o literaturze i refleksji nad współczesnym światem pracy, społeczeństwa i sztuki. 3 kwietnia publiczność spotkała się z Heike Geißler i Natalią Fiedorczuk na wydarzeniu „Generacja Amazon”, moderowanym przez Olgę Gitkiewicz. Autorki poruszały w swoich książkach temat niepewności rynku pracy, analizowały wpływ kapitalizmu na codzienne życie młodych osób i kwestionowały nasze zachowania konsumenckie, a spotkanie odbywało się w języku polskim i niemieckim.

17 maja gościliśmy szwajcarskiego pisarza i reżysera Matthiasa Zschokke, który zaprezentował fragmenty powieści „Maurice z kurą” w rozmowie z tłumaczką dr Ewą Szymani i prof. Dariuszem Komorowskim. Spotkanie było okazją do poznania literatury pisarza po raz pierwszy w języku polskim, pełnej ironii, melancholii i refleksji nad codziennym życiem w Berlinie.

Jesienią cykl literacki OP_BOOKS kontynuowały spotkania z polskimi autorkami. 13 listopada odbyła się premiera powieści Agnieszki Wolny-Hamkało „Trafostacja”, połączona z dyskusją o współczesnej sztuce, technologii i człowieczeństwie, prowadzoną przez Dawida Kujawę, z udziałem Niki Krzyżanowskiej (laureatką programu mentorskiego OP_YOUNG) i Justyny Baśnik. Wydarzenie przybliżyło literacką wizję dystopijnego świata, w którym sztuka i codzienne życie splatają się w zaskakujący sposób.

Literatura była obecna również w ramach 21. Międzynarodowego Festiwalu Opowiadania (3–5 października), który w ostatni dzień trwania gościliśmy w naszym Salonie Herz. W programie znalazły się czytania i dyskusje z udziałem autorek i autorów z Danii, Niemiec, Słowacji, Ukrainy i Polski, reżyserowane przez wybitnych twórców (m.in. Grzegorza Jaremko, Zdenkę Pszczołowską, Martynę Majewską i Katarzynę Dudzic-Grabińską). Publiczność mogła wziąć udział w panelach filozoficznych i literackich, komentowaniu filmów przyrodniczych na żywo, spektaklach teatralnych, koncertach, instalacjach kulinarnych i wystawach – trzy dni pełne literackiego, artystycznego i performatywnego eksperymentu, pozwalające spojrzeć na sztukę w szerokim kontekście społecznym i kulturowym.

LICZBY?

Podsumowując, podczas 56 tegorocznych wydarzeń gościliśmy ponad 4 tysiące osób. Realizacja naszych działań nie byłaby możliwa bez wsparcia mecenasów i partnerów – firmy WOMAK Holding S.A., GENTZ, Nedcon Silesia, KEIM, AKME, CHORS, SDZLEGAL Schindhelm International, OPEN REKLAMA Oksana Solnik-Krzyżanowska, Raster, Kauposil, Axel Springer Stiftung, Freundeskreis Kunsthaus Dahlem oraz Heinle, Wischer und Partner Architekci.

Podziękowania za współpracę składamy naszym grantodawcom, przyjaciołom i darczyńcom, a także wszystkim Członkom i Członkiniom należącym do Towarzystwa Przyjaciół OP_ENHEIM.

Z całego serca dziękujemy wszystkim osobom, które w tym roku przyczyniły się do realizacji naszych wydarzeń – artystkom i artystom, producentom i producentkom, koordynatorom i koordynatorkom, ekipom technicznym i filmowym, fotografkom i fotografom, obsłudze widowni oraz projektantom i projektantkom. To dzięki Waszemu zaangażowaniu nasze pomysły i wizje mogły nabrać realnych kształtów. Ogromne podziękowania kierujemy także do naszej publiczności – za obecność, rozmowy, wsparcie i pozytywną energię. Już teraz z radością zapowiadamy, że przygotowujemy nowe wydarzenia, o których wkrótce będziemy mogli opowiedzieć!

Raport roczny będzie do pobrania wkrótce.

Do zobaczenia w 2026 roku!
Team OP ENHEIM